W numerze

Wydanie
Numer 50/2019

Zbyt bogaci na niepodległość

Grudzień 1918 roku – czas gdy Ślązacy marzyli o własnym państwie

Rok temu jesienią poświęciliśmy wielki tekst odradzaniu się państwa polskiego w 1918 roku. W końcu to setna rocznica niepodległej. Jednak u nas mało kto wtedy o Polsce myślał. Tutaj wtedy najważniejszym tematem było, czy uda się stworzyć państwo śląskie. A grudzień był akurat tym miesiącem, gdy w tej sprawie działo się najwięcej.

ilustracja

Gdy w styczniu 1918 prezydent USA Woodrow Wilson ogłosił swoje 14 punktów, w których było prawo (europejskich) narodów do samostanowienia, tendencje niepodległościowe wybuchły w całej Europie. A w ciągu kolejnych miesięcy, gdy wojnę przegrywały Niemcy i Austro-Węgry, a Rosja w wewnętrznej wojnie się rozpadała, eksplozja niepodległościowa wybuchła w narodach, leżących na terenach tych trzech państw. Przede wszystkim właśnie w Polsce, bo ona jedyna leżała na terenie Austro-Węgier, Prus i Rosji. Więc to była szansa na zjednoczenie polskich ziem. Ale taka sama eksplozja niepodległościowa wybuchła w Finlandii, Estonii, Litwie, Łotwie, Gruzji, Azerbejdżanie, Armenii (wszystkie leżące w imperium rosyjskim), w Czechach, na Słowacji i całych Bałkanach (w Austro-Węgrzech) - a nie wybuchły na Korsyce, w Kraju Basków, Katalonii, Szkocji – bo te leżały na terenie państw, które wojnę wygrały (Francja i Anglia) lub w niej nie uczestniczyły (Hiszpania), więc te ruchy wyzwoleńcze zostałyby, być może krwawo, stłumione.

Więcej w papierowym lub e-wydaniu „Echa” z 11 grudnia 2019 r.

 

Dodaj swój komentarz

Wywiad

ilustracja

Uczeń z depresją

Rozmowa z Elizą Cieślikowską, psychologiem ze szpitala Megrez

więcej

Stare fotografie

ilustracja

Mąż wyrusza na wojnę

Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.

więcej

Echo historii

ilustracja

Zbyt bogaci na niepodległość

Rok temu jesienią poświęciliśmy wielki tekst odradzaniu się państwa polskiego w 1918 roku. W końcu to setna rocznica niepodległej. Jednak u nas mało kto wtedy o Polsce myślał. Tutaj wtedy najważniejszym tematem było, czy uda się stworzyć państwo śląskie. A grudzień był akurat tym miesiącem, gdy w tej sprawie działo się najwięcej.

więcej

W naszej kuchni

ilustracja

Cynamon!

Pamiętam prześmieszną rozmowę między moim ojcem a jego łódzkim przyjacielem. Ojciec zawsze przekonywał go, że oryginalna mowa śląska, a nie jej kabaretowe podróbki, bardziej podobna jest do języka czeskiego niż polskiego. Tamten kiedyś wracając z Czech, zagadnął: jeśli tak, to powiedz, jak po czesku będzie cynamon. Ojciec: skurzica? Adriana zamurowało: rzeczywiście, skurice… Mnie nie, bo w domu mojej babci i ojca zawsze mówiono skurzica. Nie bez sensu, bo to przecież skóra drzewa. Idą święta, więc czas na skurzicę!

więcej

Reportaż

ilustracja

Kup sobie swoją kurtkę

Co jakiś czas każdy z nas staje przed faktem kiedy szafa się nie domyka a nowo nabytych ubrań nie ma już gdzie chować. Z tym problemem mierzą się głównie panie. Wtedy też przychodzi czas na wietrzenie szaf i sortowanie, w czym jeszcze zamierzamy chodzić, a w czym już raczej nie. I chociaż jej zawartości nadaje się jeszcze do noszenia, moda tak szybko się zmienia, że większość z ubrań albo wyszła z mody, albo już przestała się nam podobać. Dochodzimy do wniosku że trzeba się ich pozbyć i zrobić trochę miejsca na nowe rzeczy.

więcej

Naszym tropem

ilustracja

Planowany przy jeziorze

Kanał Wisła-Odra to inwestycja jeszcze bardziej mityczna, niż budowa nowej nitki drogi S-1, mającej od Mysłowic, przez Ustroń prowadzić na Słowację. Budowa planowanej od dobrych dwudziestu lat S-1 może się znów przesunąć, gdyż podobno zastrzeżenia zgłasza (w okolicach Bierunia i Oświęcimia) UNESCO. Natomiast Kanał Śląski Odra-Wisła, o którym mówi się od lat ponad pięćdziesięciu ma planowaną nową trasę, która tym razem ma prowadzić tuż przy Jeziorze Paprocańskim.

więcej

Partnerzy