Sondaż publiczny

Ile wydajesz na zakupy związane ze Wszystkimi Świętymi?

Felieton

Autor
Alojzy Lysko: Uczymy się pisać i czytać po śląsku

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

ilustracja

Na Wszystkich Świyntych spominōmy zmarłych, kierym my kiejś fest przoli i kierych dalij noszymy w sercu. Strojymy i ôdwiydzōmy groby na smyntorzach, świycymy, rzykōmy...

Niy zapominōmy tyż ô wojokach, kierzi niy majōm u nos miejsca na kiyrchofach. W kożdej ślonskij familiji zachowało sie ô nich jednak choć pora dobrych słōw, kiere z czciōm sōm wymowiane. Noleży sie takim familijōm pochwała, bo podwiyl sie te słowa tam wypowiado, zabite abo stracone na wojnach wojoki żyjōm. Wielko pochwała noleży sie tyż tyj rodzinie, kiero nōm ôpedziała ta historio:

- Naszego stryka w młodych latach wziyni na wojna. Służyli na morzu. Roz Engliki jich storpedowali i zaczli tynōnć. Kapitan rozkozoł ôpuścić ratunkowe szalupy, coby kożdy marynarz sie hań usadowił. Jak sie te łōdki wypełniły, kapitan bez tako blaszano tuba spytoł, czy znodło by sie tyż miejsce dlo niego.

- Jo jest ôjcym, mōm troje dzieci... – pedzioł.

I wtynczos, niy namyślając sie długo, zgłosili sie nasi stryk. Puścili tego kapitana do szalupy, a sami wskoczyli do lodowatej wody. Sie ino idzie – pra - domyśleć, co sie z nimi stało. Zamarzli na śmierć.

Żodyn by sie nikej ô jich losie niy dowiedzioł, kiejby niy tyn kapitan, kiery szczyśliwie przeżył wojna. Przijechoł do naszej starki i jim to wszystko ôkludził. Nadziynkować sie niy poradził, że takigo dobrego synka wychowali. Razym, kiej starka rzykali za syna pociyrz, to niy było dnia, żeby niy nōnkali Pana Boga:

- Czy ôn niy powiniyn być świyntym?

Wiela to bez ôbie wojny takich świyntych oddało życi za swych bliźnich? Wiela!? I żodyn ô nich niy wiy. Niy przepominejmy jejch! Bo ôni już w niebie świyntymi downo sōm. Pōn Bōg wiy, co robi i wiy, kogo wyświyńcić! Chodzi ô to, coby i doczesny świat ô jich ciyrpiyniach i śmierci wiedzioł. Wspominejmy i godejmy to dzieckōm a wnukōm. Podwiyl godōmy – ôni żyjōm.

 

Zasłyszał od Rudolfa Michalika z Bierunia – Alojzy Lysko

Dodaj swój komentarz

Wywiad

ilustracja

W opozycji jest dziwnie

z Michałem Gramatyką, radnym wojewódzkim rozmawia Dariusz Dyrda

więcej

Stare fotografie

ilustracja

Mąż wyrusza na wojnę

Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.

więcej

Echo historii

ilustracja

Zapomniana kompania

W rocznicę wybuchu II wojny światowej w okolicy przypomina się Bitwę Wyrską i walki wokół Mikołowa, przypomina się to, że jedni Ślązacy ramię w ramię z wojskiem polskim stanęli do obrony, a inni (pisaliśmy o nich tydzień temu) ramię w ramię z Wehrmachtem wojsko to atakowali. Jedni płakali za utraconą Polską, inni radośnie witali wkraczający Wehrmacht. I tylko nikt nie wspomina losów „Zapomnianej kompanii”.

więcej

W naszej kuchni

ilustracja

Chutney czyli co?

Tę egzotyczną nazwę słyszałam na tyle często przez ostatnie miesiące, że w końcu postanowiłam ostatecznie rozwiązać zagadkę i rozprawić się z tematem raz, a dobrze. Zgodzę się - chutney brzmi orientalnie i - co tu dużo gadać - dość pretensjonalnie, co fanów prostoty w kuchni jest w stanie skutecznie powstrzymać od wypróbowania nowego smaku…

więcej

Reportaż

ilustracja

Góra śmieci czy też wyspa skarbów?

Ostatnio był u nas wywóz tak zwanych śmieci wielkogabarytowych, ludzie powystawiali stare kanapy, sprzęt AGD, zabawki dziecięce którymi już się ich pociechy się nie bawią albo sprzęty z których już wyrosły. Wynoszenie zaczęło się już w weekend. I gdy siedziałam na schodach paląc papierosa jechała bagażówka - i ni z tego ni z owego zatrzymała się na ulicy; mężczyzna siedzący przedtem na miejscu pasażera wysiadł z auta i zabrał sprzed jednego z domów stojący wśród innych śmieci mały, różowy, dziecięcy rowerek, po czym zaniósł go do samochodu. Najwyraźniej dla niektórych śmieci, a dla innych skarby.

więcej

Naszym tropem

ilustracja

Imielin przegrywa z kopalnią

O konflikcie miedzy miastem Imielin a kopalnią Piast-Ziemowit pisaliśmy już kilkukrotnie. Polska Grupa Górnicza, której kopalnia jest częścią, zamierza wydobywać złoże Imielin-Północ. Dla miasteczka oznacza to degradację i szkody górnicze, bo teren może obniżyć się o 6 metrów. W przekonaniu mieszkańców zagrożony jest też zbiornik wody pitnej Dziećkowice, dostarczający jej do ¼ aglomeracji katowickiej. Mieszkańcy Imielina zapowiadają na 14 września pikietę.

więcej

Partnerzy