Sondaż publiczny

Czy uważasz, że zima w tym roku znów zaskoczy drogowców?

Felieton

Autor
Alojzy Lysko: Uczymy się pisać i czytać po śląsku

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

ilustracja

Na Wszystkich Świyntych spominōmy zmarłych, kierym my kiejś fest przoli i kierych dalij noszymy w sercu. Strojymy i ôdwiydzōmy groby na smyntorzach, świycymy, rzykōmy...

Niy zapominōmy tyż ô wojokach, kierzi niy majōm u nos miejsca na kiyrchofach. W kożdej ślonskij familiji zachowało sie ô nich jednak choć pora dobrych słōw, kiere z czciōm sōm wymowiane. Noleży sie takim familijōm pochwała, bo podwiyl sie te słowa tam wypowiado, zabite abo stracone na wojnach wojoki żyjōm. Wielko pochwała noleży sie tyż tyj rodzinie, kiero nōm ôpedziała ta historio:

- Naszego stryka w młodych latach wziyni na wojna. Służyli na morzu. Roz Engliki jich storpedowali i zaczli tynōnć. Kapitan rozkozoł ôpuścić ratunkowe szalupy, coby kożdy marynarz sie hań usadowił. Jak sie te łōdki wypełniły, kapitan bez tako blaszano tuba spytoł, czy znodło by sie tyż miejsce dlo niego.

- Jo jest ôjcym, mōm troje dzieci... – pedzioł.

I wtynczos, niy namyślając sie długo, zgłosili sie nasi stryk. Puścili tego kapitana do szalupy, a sami wskoczyli do lodowatej wody. Sie ino idzie – pra - domyśleć, co sie z nimi stało. Zamarzli na śmierć.

Żodyn by sie nikej ô jich losie niy dowiedzioł, kiejby niy tyn kapitan, kiery szczyśliwie przeżył wojna. Przijechoł do naszej starki i jim to wszystko ôkludził. Nadziynkować sie niy poradził, że takigo dobrego synka wychowali. Razym, kiej starka rzykali za syna pociyrz, to niy było dnia, żeby niy nōnkali Pana Boga:

- Czy ôn niy powiniyn być świyntym?

Wiela to bez ôbie wojny takich świyntych oddało życi za swych bliźnich? Wiela!? I żodyn ô nich niy wiy. Niy przepominejmy jejch! Bo ôni już w niebie świyntymi downo sōm. Pōn Bōg wiy, co robi i wiy, kogo wyświyńcić! Chodzi ô to, coby i doczesny świat ô jich ciyrpiyniach i śmierci wiedzioł. Wspominejmy i godejmy to dzieckōm a wnukōm. Podwiyl godōmy – ôni żyjōm.

 

Zasłyszał od Rudolfa Michalika z Bierunia – Alojzy Lysko

Dodaj swój komentarz

Wywiad

ilustracja

Miśka, Ślązaczka i Twoja twarz brzmi znajomo

Bieruńska Michalina Sosna po tyskim „Kruczku”, podbija warszawskie sceny

więcej

Stare fotografie

ilustracja

Mąż wyrusza na wojnę

Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.

więcej

Echo historii

ilustracja

Ślązacy rozgromili Bonapartego

To  u nas dano hasło… zrzucenia jarzma cesarza Napoleona

więcej

W naszej kuchni

ilustracja

Polska cytryna – czas na pigwę!

Niby wszyscy ją znamy, wiemy jak wygląda, ale kojarzymy ją głównie z nalewkami. Fakt, pigwa jest dzisiaj mało popularnym owocem, mało kto wie jak ją odpowiednio przygotować - nie da się jej tak po prostu zerwać z drzewa jak jabłka, albo gruszki i zjeść. Trzeba ją najpierw odpowiednio przetworzyć, surowa rzeczywiście może odstraszyć – jest twarda jak kamień i jak na polską cytrynę przystało, bardzo kwaśna. Wierzcie mi, warto wiedzieć o co w tej całej pigwie chodzi!

więcej

Reportaż

ilustracja

Do Ziemi Świętej z orkiestrą symfoniczną z Bergisch Gladbach

Izrael • Projekt „Razem” niemieckich i izraelskich muzyków

więcej

Naszym tropem

ilustracja

Święty czy podciep czyli kim jest Mikołaj

Wyobrażacie sobie, że w rocznicę urodzin papieża-Polaka ktoś – twierdząc, że to ku jego pamięci – będzie chodził ubrany w strój klauna i przedstawiał się, jako Jan Paweł II? Najdalej za dwie godziny ktoś poleci  na prokuraturę, donieść o obrazie uczuć religijnych. I w zasadzie można zrozumieć, że taka sytuacja kogoś, kto czci Jana Pawła II, bądź co bądź świętego, może obrażać. Podobnie jak ktoś, kto wciągnie na siebie skórę niedźwiedzia – i nie będzie twierdził, że jest teraz miśkiem, tylko, powiedzmy, św. Krzysztofem, patronem Tychów. To chyba też obraza uczuć religijnych, też na prokuraturę trzeba lecieć.

więcej

Partnerzy